Hitte werkt langzaam. Waar je bij onweer binnen tien minuten een besluit neemt, bouwt hittebelasting zich over uren op zonder dat iemand het merkt. Daarom moet je plan er al liggen voor de eerste warme dag.
Hittestress ontstaat wanneer het lichaam zijn warmte niet meer kwijt kan. Bij hoge luchtvochtigheid lukt zweten slecht; in directe zon krijg je daarboven nog stralingswarmte. Bezoekers van een festival zijn extra kwetsbaar: ze drinken alcohol, dansen, dragen donkere kleding en staan vaak vast in een menigte.
De vier hitte-indicatoren
- Luchttemperatuur, vanaf 26 graden ga ik opletten
- Luchtvochtigheid, boven 60 procent kan het lichaam zijn warmte niet meer kwijt
- UV-index, boven 6 verbranden mensen binnen een halfuur
- Wind, boven tien kilometer per uur koelt het merkbaar, daaronder nauwelijks
Deze vier komen samen in de WBGT, de Wet Bulb Globe Temperature. Dat is de index die internationale sportbonden gebruiken om te beslissen of iets doorgaat.
Vier drempelniveaus
- Geel, gevoelstemperatuur 26 tot 30 graden: extra water uitgeven, schaduwplekken aanwijzen en crew laten rouleren
- Oranje, 30 tot 35 graden: publiek actief informeren, ruimte houden in je programma en EHBO opschalen
- Rood, 35 tot 40 graden: programma aanpassen, pauzes inlassen en zware onderdelen stilleggen
- Paars, boven 40 graden: overweeg of je door kunt gaan, betrek de GHOR en waarschuw je externe partners
Symptomen herkennen
Crew moet weten waarop te letten:
- Iemand die plotseling stopt met zweten terwijl het warm is, dat is een vroeg alarmsignaal
- Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid bij bezoekers
- Verwarring of onsamenhangend praten
- Bleke of juist rode huid
- Krampen in benen of buik
"Bij hitte is het probleem niet dat mensen omvallen. Het probleem is dat je crew de eerste signalen niet herkent."
Wat helpt
Concrete maatregelen die werken: gratis drinkwater binnen 50 m van elke locatie, schaduwzones bij elk podium, verkoelingszones (sproei-fonteinen, koelvesten voor crew), communicatie op grote schermen ("drink water elke 30 min"), en cruise-zones waar bezoekers zonder verlies van plek even kunnen afkoelen.
Een goed hitteplan documenteert al deze maatregelen + de drempels waarop ze geactiveerd worden. Zie hitteplan-dienst.